Komt het hoorspel terug?

In 2004 begon de NPS met het uitzenden van een hoorspel in 475 afleveringen naar de magistrale romancyclus "Het Bureau" van J.J. Voskuil. De afleveringen duurden ieder ca.14 minuten. Totaal dus ongeveer 120 uren! En als extra service voor de luisteraars was het hoorspel tevens zowel als podcast te beluisteren als "gewoon" te downloaden, tot twee jaar na de beëindiging van de uitzendingen. Ik heb van die service gebruikgemaakt en heb niet zo lang geleden, na een aantal onderbrekingen, de laatste aflevering (en daarmee het hele hoorspel) beluisterd.

En wat een prima ervaring! Het was voor mij een even groot genoegen om de boeken te lezen als om naar het hoorspel te luisteren. En over een jaartje begin ik weer opnieuw. Ik kan er geen genoeg van krijgen.

Ook de NPS weet dat er aan alles een einde komt, maar de hoorspelafdeling heeft niet stilgezeten en heeft kort na het voltooien van "het Bureau" een 75-tal Bommelverhalen tot hoorspelen bewerkt. Ook dat project (met nog meer afleveringen dan de 475 van "het Bureau") is nu vrijwel ten einde. Er worden nog wat afleveringen herhaald, maar dan is het op. Maar ook deze mammoet-productie is geheel downloadbaar en van hoge en verslavende kwaliteit.

Het is voor mij nu de vraag of na deze twee grote hoorspelproducties een traditie is ontstaan en er nu dus weer een langdurige hoorspelcyclus wordt geproduceerd. Er heeft een tijd geleden een gerucht gecirculeerd dat men na deze twee cycli de complete Bijbel (van Genesis tot en met Handelingen!) tot een hoorspel wil gaan bewerken. En als die geruchten op waarheid berusten zijn ze daar natuurlijk al lang mee bezig). Dan kan de nieuwe generatie hoorspelliefhebbers weer een paar jaar zijn hart ophalen!

Wat er wat mij betreft veranderd is, is dat ik niet meer via de radio luister, maar op een MP3-speler. De tijden dat ik met rode oortjes naar "Paul Vlaanderen" (tip voor de NPS!!) of "Sprong in het Heelal" op de radio zat te luisteren lijken wel voorbij. Maar wat mij betreft is het hoorspel weer springlevend. Gezien de reacties, richting de NPS, ben ik niet de enige die er zo over denkt!

Doorwerken tot 67

Onze wijze regering schijnt het er toch door te krijgen: We mogen in de toekomst pas met pensioen wanneer we 67 zijn. De AOW gaat niet eerder in, en de regering wil de pensioenfondsen dwingen om pas vanaf ons 67ste pensioen uit te keren.

Een belachelijk plan. Waarom? Omdat de overheid al jarenlang bij reorganisaties alle 55plussers, 58plussers of 60plussers zonder recht op tegenspraak wegstuurt. En ook in het bedrijfsleven vliegt iedereen eruit die ouder dan (vul maar in) is bij een reorganisatie.

Het gevolg is dat er van alle mensen boven de 55 tot 60 jaar nog maar zo'n 30% betaald werk verricht. Je kunt je tegen zo'n "vrijwillig ontslag" verzetten tot aan de hoogste rechter toe, maar je krijgt nooit gelijk.

Naar mijn stellige overtuiging wordt dit in de toekomst, wanneer we pas met 67 jaar met pensioen mogen gaan, niet beter. Ook dan worden de "oudere jongeren" zonder pardoin weggestuurd bij reorganisaties. Alleen gaat het de werkgevers (inclusief de overheid dus!), bij gebrek aan pensioenvoorziening vanaf 65 (of nog eerder pre-pensioen) wel een massa meer geld kosten dan nu, voor de vertrekregelingen.

Kon de regering niet eens wat beter nadenken en proberen het aantal werkenden van 55plus (of 60plus) van 30% naar - laten we zeggen - 80% te krijgen, gewoon om die mensen de kans te geven om door te werken tot 65,en het niet vanzelfsprekend te vinden dat ze vertrekken?

Nu lijkt het alsof onze wijze regering heel dapper de bevolking twee jaar langer laat doorwerken, maar dat doet ze natuurlijk niet. Ze blijft de mensen op hetzelfde moment op straat zetten als nu, maar dan wel met een "regeling" die twee jaar langer duurt!

En ik moet nog zien hoe makkeliijk de bedrijfspensioenfondsen van bijvoorbeeld Shell, Philips, Unilever, internationale organisaties etc. mee gaan werken aan het verhogen van de pensioengerechtigde leeftijd. De pensioengerechtigde leeftijd ligt bij die bedrijven en organisaties al vele jaren op 60 (zestig) jaar.

Regering, zit uzelf niet rijk te rekenen met niets, en schuif de problemen niet door naar toekomstige regeringen en generaties, maar regeer! Zorg dat degenen die dat willen om te beginnen tot 65 jaar kunnen doorwerken! Wat mij betreft mogen de die-hards ook doorgaan tot hun 70ste.

Die flauwekul met de AOW-leeftijd twee jaar verhogen (want meer is er nog niet besloten) stelt als beleidsmaatregel helemaal niets voor, en levert natuurlijk in werkelijkheid niets op. Uiteindelijk zal bovendien wel blijken dat ook daar zoveel haken en ogen aan zitten dat het niet uitvoerbaar is en uiteindelijk niet door zal gaan. Maar dan is onze premier al lang weg.

E-readers en ebooks

De e-reader rukt in Nederland op, maar de verkoop van Nederlandse ebooks (ik gebruik de ingeburgerde Engelstalige term liever dan de niet echt erkende term "e-boeken") valt tegen.

Ja, vindt u het gek? Wanneer ik de ebook-versie koop van een recent uitgekomen nieuw boek betaal ik (als voorbeeld) niet € 19,95, maar € 16,95. Dat is veel te duur. Wie rekent mij voor dat de noodzakelijke kosten voor een boek zoals selectie, auteursrecht en redelijke winst € 16,95 bedragen, en het drukken, corrigeren van de drukproeven, binden en verspreiden van het fysieke boek slechts € 3,00 bedragen?

Een ebook hoeft niet gedrukt en verspreid te worden en het lift mee op de publiciteit van het papieren boek. (Ik heb tenminste nog nooit een advertentie gezien of gehoord die uitsluitend betrekking heeft op een ebook.) Zelf schat ik dat het drukken, corrigeren van drukproeven,binden en fysiek verspreiden ongeveer de helft uitmaken van de kosten van een boek. Wie het beter weet mag het zeggen. Het is dan ook een principieel onjuiste policy van de uitgevers om een slaatje te willen slaan uit de ebooks. En dat is nu dus terug te zien in de verkoopcijfers.

Kun je dan beter geen e-reader kopen? Nee hoor, er zijn tienduizenden legale gratis ebooks te krijgen. Gewoon van literatuur waarop het auteursrecht verlopen is of van (beginnende) auteurs die hun pennenvruchten gratis onder een Creative Commons licentie ter beschikking stellen. (Nederlandse auteurs die dit doen ben ik overigens nog niet tegengekomen.) En dan zijn er nog enigszins gevestigde auteurs die ook vrijwillig afstand doen van hun auteursrecht.

Waar zijn die gratis boeken uit het publieke domein dan te vinden? In de eerste plaats bij www.gutenberg.org. De boeken die daar ter beschikking gesteld worden zijn gescand en vervolgens met OCR-software in platte tekst omgezet, waarna de scans door vrijwilligers vergeleken zijn met de platte teksten. Deze boeken worden in verschillende formaten op de site van Gutenberg ter beschikking gesteld.

Sites als http://manybooks.net en http://www.feedbooks.com brengen deze boeken in vaak fraaier geformatteerde vorm in omloop, en ook in meer ebook-formaten. Zo hebt u gratis toegang tot een groot deel van de wereldliteratuur, tot aan ongeveer de helft van de vorige eeuw.

Gratis of goedkope boeken van beginnende hedendaagse auteurs zijn bijvoorbeeld te vinden op www.smashwords.com, maar ook op delen van de sites http://www.feedbooks.com en http://manybooks.net. En verspreid over het internet vindt u ook nog websites van auteurs die hun boeken (vrijwel) om niet ter beschikking stellen.

Daarnaast zij er nog sites - waarvan het legale karakter te betwijfelen is - waar je de allernieuwste ebooks van recente bestsellers kunt "lenen". Je download ze gewoon, leest ze op je e-reader en wist ze dan weer uit je collectie. Van dat soort sites geef ik geen url's. Overigens ben ik van mening dat je op dergelijke sites zonder gewetensbezwaren ebooks kunt ophalen van boeken die je voor de volle prijs in de boekhandel al eerder als papieren boek gekocht heb.

Tenslotte is DBNL.nl (digitale bibliotheek voor de Nederlandse Letteren) ook bezig de Nederlandse literatuur uit het publieke domein te digitaliseren. Kortom, er is genoeg keuze in ebooks!

En zijn al die boeken uit de wereldliteratuur en van beginnende auteurs u te min, ja, dan moet u naar de reguliere boekhandel en voor veel geld ebooks koppen voor vrijwel de prijs van een papieren boek. Maar in dat geval raad ik u aan om geen e-reader te kopen, maar gewoon papieren boeken. Want dan bent u met een e-reader (inclusief de aanschaf van dat apparaat) veel en veel duurder uit.